ઓનલાઈન યુગની સુવિધા અને સાથે છુપાયેલો જોખમનો સંકેત
આજના ભારતમાં મોબાઈલ ફોન જ બેંક, બજાર અને ઓફિસ બની ગયો છે. નાનો વેપારી હોય કે મોટો ઉદ્યોગપતિ, દરેક વ્યક્તિ આંગળીના ટેરવે પૈસા મોકલે છે અને મેળવે છે. આ બદલાવે જીવનને ખૂબ સહેલું બનાવી દીધું છે.
પણ આ સહેલાઈની બીજી બાજુ પણ છે. જેમ જેમ આપણે ઈન્ટરનેટ પર વધુ સમય વિતાવીએ છીએ, તેમ તેમ ઠગ લોકો માટે નવા રસ્તા ખુલે છે. તાજેતરના સરકારી અહેવાલો કહે છે કે ઓનલાઈન દગાના બનાવોમાં મોટો ઉછાળો આવ્યો છે અને લોકોએ કરોડો રૂપિયાનું નુકસાન વેઠવું પડ્યું છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે હવે ઠગાઈ કરવાની રીતો પણ હાઈટેક બની ગઈ છે.
જાણવા જેવા 10 સલામતી પાઠ
1. સગવડ જેટલી મોટી, સાવધાની એટલી જ મોટી
મોબાઈલમાં બેંક રાખીએ છીએ તો તેનું તાળું પણ આપણે જ સંભાળવાનું છે.
2. રૂપિયા સ્વીકારવા પિનની જરૂર નથી
કોઈ તમને પૈસા મોકલતું હોય તો તમારે ગુપ્ત નંબર નાખવાની જરૂર પડતી નથી. આ વાત ગાંઠે બાંધી લો.
3. અજાણ્યો કોડ સ્કેન ન કરો
ક્યુઆર કોડ પૈસા ચૂકવવા માટે છે. અજાણી વ્યક્તિનો કોડ સ્કેન કરીને પિન નાખશો તો પૈસા કપાઈ જશે.
4. નકલી અવાજથી છેતરાશો નહીં
હવે ટેકનોલોજીથી કોઈપણનો અવાજ આબેહૂબ બનાવી શકાય છે. "હું મુશ્કેલીમાં છું, પૈસા મોકલ" એવા ફોન આવે તો પહેલા સાચા નંબર પર ફોન કરીને પૂછો.
5. નકલી ચહેરા અને વીડિયો
કોમ્પ્યુટરથી બનાવેલા ખોટા ફોટા-વીડિયો એકદમ સાચા લાગે છે. માત્ર જોઈને વિશ્વાસ ન કરો.
6. મફતની લાલચથી દૂર રહો
ઈનામ જીત્યા, વિદેશની નોકરી, ઝીરો વ્યાજે લોન - આ બધું મોટાભાગે જાળ હોય છે.
7. ઓટીપી કોઈને ન આપો
તમારા ફોન પર આવેલો ગુપ્ત નંબર એ તમારા ખાતાની ચાવી છે. સાચો અધિકારી પણ તે માંગે નહીં.
8. અંગત વિગતો જાહેર ન કરો
સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની સંપૂર્ણ ઓળખ ન મૂકો. ઠગ લોકો તેનો જ ઉપયોગ કરે છે.
9. તરત મદદ માંગો
કંઈક ખોટું લાગે તો ગભરાયા વિના 1930 નંબર પર ફોન કરો અથવા ઓનલાઈન ફરિયાદ નોંધાવો.
10. ઘરે-ઘરે જાગૃતિ ફેલાવો
મોટી ઉંમરના માતા-પિતા અને શાળાએ જતા બાળકોને પ્રેમથી આ વાતો શીખવો. જ્ઞાન વહેંચવાથી જ સુરક્ષા વધશે.
ટેકનોલોજી આપણી મિત્ર છે, જો આપણે તેનો ઉપયોગ સમજદારીથી કરીએ. ઉતાવળે પૈસા મોકલતા પહેલા એક મિનિટ રોકાઈને વિચારશો તો તમે અને તમારો પરિવાર સુરક્ષિત રહેશો.
નોંધ: આ લેખ જનજાગૃતિ માટે લખાયો છે. લેખક-સંપાદક કોઈ સાયબર નિષ્ણાત નથી. વધુ માહિતી માટે કૃપા કરીને સત્તાવાર સરકારી વેબસાઈટ જુઓ.
ટિપ્પણીઓ નથી:
ટિપ્પણી પોસ્ટ કરો